2 grudnia 2025 r. w Brukseli odbyło się posiedzenie Sekcji Kolejowej ETF gromadząc przedstawicieli związków zawodowych, ekspertów oraz reprezentantów instytucji europejskich. Spotkanie stanowiło okazję do wymiany poglądów na temat najważniejszych wyzwań oraz kierunków rozwoju sektora kolejowego, obejmując zarówno kwestie organizacyjne, jak i planowanie strategicznych działań na lata 2026–2027.

Posiedzenie rozpoczęło się od powitania uczestników oraz przyjęcia porządku obrad. Jednym z kluczowych punktów spotkania były wybory nowego komitetu sterującego. W wyniku głosowania jawnego wybrani zostali:

• Gerhard Tauchner – na przewodniczącego Sekcji Kolejnictwa ETF, zastępując Giorgio Tutiego, który objął funkcję prezesa ETF,
• Alice Gardella – na przedstawicielkę Młodych Pracowników Kolejowych ETF.

Pierwszą część wydarzenia zakończyły podziękowania poszczególnych członków związków zawodowych, odchodzącemu przewodniczącemu Giorgio Tutiemu za jego wieloletnią pracę na rzecz europejskich pracowników kolei. Podkreślono, że wybór nowego kierownictwa odbywa się w kluczowym momencie dla europejskiego sektora kolejowego, a Gerhard Tauchner wraz z zespołem mają pełnić istotną rolę w dalszej obronie interesów pracowników oraz kształtowaniu przyszłości transportu kolejowego na poziomie europejskim. Również wybór Alice Gardella daje nadzieję na większe zaangażowanie kobiet i młodzieży w związki zawodowe i będzie stanowił istotny elementem nowej siły.

Kolejną część wypełniła sesja przedpołudniowa, która poświęcona była najważniejszym zagadnieniom polityki kolejowej na poziomie europejskim. Dyskutowano w sprawach m.in.:

1. Dyrektywy o Maszynistach Kolejowych (TDD), czyli dyrektywy Unii Europejskiej dotyczącej certyfikacji maszynistów w celu poprawy mobilności transgranicznej.
2. Roli PSO (usługi publiczne), jako umowy między organem publicznym,
   a podmiotem, zobowiązującej do świadczenia usług według ustalonego harmonogramu i specyfikacji w celu zaspokojenia potrzeb zbiorowych.
3. Wyzwań związanych ze sprzedażą biletów w zakresie integracji i przejrzystości rynku kolejowego.
4. Wynikach spotkań z posłami do Parlamentu Europejskiego i przedstawicielami Komisji Europejskiej.
5. Nowej kampania ETF w obszarze transportu kolejowego, która ma wspierać zarówno pracowników, jak i rozwój infrastruktury oraz usług.

Zaplanowana została również dyskusja na temat kolei dużych prędkości. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z projektem nowego planu działania Komisji Europejskiej w tym obszarze i wymienić opinie dotyczące roli pracowników oraz implikacji dla bezpieczeństwa i jakości usług.

Zachowując porządek spotkania omówiono aktualności z poszczególnych grup doradczych:

• Maszyniści,
• Personel pokładowy,
• Pracownicy utrzymania ruchu.

Nie zabrakło najnowszych informacji dotyczące m.in.: monitorowania czasu pracy, narzędzi językowych, zasad związanych z tzw. „regułą 72 godzin”.

Popołudniowe obrady objęły również wystąpienie Zdzisława Jasińskiego przewodniczącego Krajowego Sekretariatu Transportowców i Krajowej Sekcji Kolejarzy NSZZ „Solidarność”.
W swoim przemówieniu omówił trudną sytuację pracowników PKP Cargo, padły liczby zwolnionych pracowników pod przykrywką „postępowania sanacyjnego”. Przypomniał, że podczas tych zwolnień łamane było obowiązujące prawo, w tym ustawa o związkach zawodowych, która nadaje ochronę jej przedstawicielom. Również nie zabrakło informacji dotyczących przewoźników kolejowych:

• PKP Intercity – presja konkurencji międzynarodowej, szczególnie ze strony RegioJet,
• Polregio – brak nowych zakupów taborowych (niedoinwestowanie).

Przedstawiając bieżącą sytuację sektora kolejowego przypomniał planowaną przez Zarząd Polskich Linii Kolejowych integrację (likwidację) 6 zakładów linii kolejowych, a także akcje protestacyjne prowadzone przez związek zawodowy NSZZ „Solidarność”, które doprowadziły do zatrzymania tego procesu. Kończąc swoją wypowiedź podziękował za wsparcie ETF.

Spotkanie zakończyło się omówieniem pozostałych kwestii oraz planowaniem strategicznych działań na lata 2026–2027. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że w obliczu dynamicznych zmian w transporcie kolejowym w Europie współpraca i wypracowywanie wspólnych stanowisk jest kluczowe.

3 grudnia 2025 r. przed Parlamentem Europejskim odbyła się pikieta z udziałem pracowników, związków zawodowych, w tym Zdzisława Jasińskiego reprezentującego KSK NSZZ „Solidarność” Uczestnicy protestu podkreślali konieczność ograniczenia nadużyć w podwykonawstwie i niekontrolowanego pośrednictwa pracy.

Bezpośrednim powodem demonstracji było głosowanie w Komisji Zatrudnienia nad propozycją wprowadzenia przepisów ograniczających ten proceder. Jednym z kluczowych postulatów był zapis o maksymalnie dwóch poziomach podwykonawstwa. Niestety rozwiązanie to zostało odrzucone. Kolejna pikieta zaplanowana jest na 20 stycznia 2026 roku przed Parlamentem Europejskim w Strasburgu.

Kolejnym wydarzeniem w którym uczestniczyli przedstawiciele „Solidarności” były plenarne obrady Sektorowego Komitetu Dialogu Społecznego ds. Kolei.

Posiedzenie zgromadziło przedstawicieli partnerów społecznych, ekspertów branżowych oraz reprezentantów europejskich instytucji dialogu społecznego. Spotkanie było okazją do omówienia kluczowych wyzwań stojących przed sektorem kolejowym, wyboru nowych władz Komitetu oraz pogłębionej dyskusji nad przyszłością zatrudnienia w kontekście rosnącej automatyzacji i transformacji technologicznej.

Otwarcia obrad dokonali przewodniczący Matthias Rohrmann i wiceprzewodniczący Giorgio Tuti. Uczestnicy zatwierdzili porządek obrad. Nastąpił wybór nowego przewodniczącego i wiceprzewodniczącego SSD Rail. Po oficjalnym mianowaniu przedstawiono krótkie wystąpienia i uwagi dotyczące nadchodzącej współpracy oraz priorytetów na kolejną kadencję.

W kolejnej części obrad wskazano główne obszary wymagające uzgodnień i wspólnych inicjatyw partnerów społecznych:

1. Rewizja dyrektywy UE w sprawie maszynistów (TDD), która ma kluczowe znaczenie dla ujednolicenia standardów kwalifikacyjnych i bezpieczeństwa w całej Europie.
2. Ochrona pracowników przed agresywnymi pasażerami. Przedstawiono czynniki sprzyjające, możliwym rozwiązaniom oraz dobrym praktyką zarówno dla przewoźników jak i władz.
3. Monitorowanie czasu pracy i odpoczynku maszynistów w aspekcie czasu pracy, prowadzenia pociągów, które powinny być zgodne z przepisami.
4. Zatrudnienie inkluzywne, ze szczególnym uwzględnieniem utrzymania infrastruktury oraz włączenia osób z niepełnosprawnościami w ten sektor
5. Transport towarowy koleją, przewozy pojedynczych wagonów i zatrudnienie oraz ich finansowanie z uwzględnieniem przyszłych rozwiązań technologicznych.
6. Sztuczna inteligencja w kolejnictwie ze szczególnym naciskiem na zatrudnienie i opis stanowisk pracy.

Na zakończenie podkreślono, że przyszłe wyzwania wymagają współpracy partnerów społecznych, pracodawców oraz instytucji europejskich.

Oprac. A. Van-Selow